فروش آنلاین زیر ضرب
دومین پنل گروه رسانهای «دنیایاقتصاد» درباره اثرات قطع اینترنت بر اقتصاد و کسبوکارها با عنوان «تهدیدها و آسیبهای فنی قطع اینترنت» روز یکشنبه پنجم بهمنماه برگزار شد. سخنرانان این نشست درباره تاثیر قطع اینترنت بر حوزه لجستیک، سئو و امنیت سایتها و شبکه داخلی صحبت کردند. به گفته مدیرعامل تاپین، در بازه ۲۲ دی تا ۲ بهمنماه، درآمد صنعت لجستیک حدود ۶۵ درصد کاهش یافت و کسبوکارهای خرد و خانگی، بهویژه فروشندگان اینستاگرامی، عملا بهطور کامل از چرخه فروش خارج شدند. از نظر یک متخصص سئو حاضر در نشست، با قطع دسترسی بینالمللی، رباتهای گوگل وضعیت سایتهای داخلی را «در دسترس» تشخیص میدهند، اما به محتوای واقعی صفحه دسترسی ندارند. در این وضعیت، صفحات بهعنوان «بیمحتوا» ثبت میشوند و منجر به کاهش اعتماد گوگل به سایتها و در نهایت حذف صفحات از نتایج جستوجو خواهد شد.
کاهش ۶۵ درصدی درآمد لجستیک
قطع ۱۹روزه اینترنت، زندگی و درآمد میلیونها ایرانی را تحتتاثیر قرار داده است. اینترنت دیگر یک ابزار لوکس یا جانبی نیست، بلکه سالهاست که به زیرساخت حیاتی اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی کشور تبدیل شده است. این خلاصه صحبتهای مهرداد ملکمحمدی مدیرعامل تاپین، امین اسماعیلی متخصص سئو و دیجیتال مارکتینگ، علی کیایی متخصص امنیت اطلاعات و حامد بیدی مدیرعامل کارزار در پنل گروه رسانهای دنیای اقتصاد درباره « تهدیدها و آسیبهای فنی قطع اینترنت» است. در ابتدای این نشست، مهرداد ملکمحمدی، مدیرعامل تاپین درباره تاثیر قطع کامل اینترنت بر کسبوکارهای فعال در حوزه لجستیک صحبت کرد. او با بیان اینکه محدودیتهای دیماه ۱۴۰۴ در شبکه فقط به اینترنت محدود نبود و ارسال پیامک، فعالیت پیامرسانها و حتی GPS نیز دچار اختلال شد، توضیح داد: «در واقع، آنچه رخ داد قطع اینترنت صرف نبود، بلکه رکود بخش بزرگی از ساختار ارتباطی کشور بود. این اختلالها هرکدام بهطور مستقیم صنعت لجستیک و زنجیره تامین را با بحران مواجه کردند.
در حوزه اینترنت، یکی از ملموسترین آسیبها از کار افتادن رهگیری مرسولات بود. پیش از قطعی، روزانه بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار نفر از طریق موتورهای جستوجو وارد صفحات رهگیری مرسولات میشدند. با قطع اینترنت بینالملل و از دسترس خارج شدن گوگل، این امکان عملا از بین رفت و مردم دیگر قادر به پیگیری بستههای خود نبودند. بیش از ۱۰۰ هزار فروشگاه و کسبوکار آنلاین از طریق وبسرویس به شرکتهای لجستیک متصلاند. بخش بزرگی از این کسبوکارها (بیش از ۷۰ درصد) از هاستینگ خارجی استفاده میکنند. با قطع ارتباط بینالمللی، وبسرویسها از کار افتاد و فرآیندهایی مانند ثبتسفارش، محاسبه هزینه ارسال و رهگیری مرسوله مختل شد.»
از سوی دیگر، بهدلیل وابستگی گسترده شرکتها به تلفنهای مبتنی بر اینترنت، پشتیبانی تلفنی نیز با اختلال جدی مواجه شد. ابزارهای اطلاعرسانی داخلی، از جمله ارسال کد رهگیری از طریق پیامرسانها، بهدلیل غیرفعال شدن بازوهای پلتفرمی، عملا از دسترس خارج شدند. ملکمحمدی با بیان این مطلب ادامه داد: « یکی دیگر از ضربههای مهم، توقف یا کند شدن شدید توسعه نرمافزاری بود. بخش قابلتوجهی از توسعه شرکتها امروز متکی بر ابزارهای هوش مصنوعی است. با قطع دسترسی به این پلتفرمها، بسیاری از فرایندها به روشهای سنتی و کمبازده بازگشتند و حتی سرویسهایی مانند چتباتها نیز از کار افتادند.
در حوزه پیامک، قطع پیامکهای OTP شوک بزرگی به کسبوکارها وارد کرد. پیامک همواره امنترین و پایدارترین روش احراز هویت تلقی میشد، اما در این دوره حتی این سرویس نیز برای چندین روز بهطور کامل قطع شد و کاربران عملا امکان ورود به حسابهای کاربری خود را نداشتند.» به گفته مدیرعامل تاپین، در سطح عملیاتی حملونقل هوشمند نیز، اختلال پیامک باعث از کار افتادن کدهای تحویل مرسوله POD یا PODY شد؛ کدهایی که بدون آنها تحویل بسته به گیرنده امکانپذیر نیست. این مساله به بحران جدی در فرآیند تحویل منجر شد. از نظر او، اختلال گسترده در GPS باعث افت شدید بهرهوری پستچیها و توزیعکنندگان شد. توزیع مرسولات به حالت دستی و چشمی بازگشت و امکان زمانبندی دقیق تحویل تقریبا از بین رفت.
با توجه به اینکه بهطور معمول روزانه حدود ۳.۴میلیون سرویس لجستیک در کشور انجام میشود، در بازه ۲۲ دی تا ۲ بهمنماه، درآمد صنعت لجستیک حدود ۶۵ درصد کاهش یافت. مهرداد ملکمحمدی در این باره توضیح داد: « این کاهش معادل حدود ۳.۳ همت زیان مستقیم برای شرکتهای مبتنی بر لجستیک بود. اثر واقعی این زیان، با در نظر گرفتن ارزش سبد کالای کسبوکارها، بهمراتب بزرگتر است.» همچنین، از نظر این کارشناس، برآوردها نشان میدهد که در بازه ۲۲ دی تا ۲ بهمنماه، بخش خردهفروشی دیجیتال حدود ۳۵ همت ضرر کرده باشد. کسبوکارهای خرد و خانگی، بهویژه فروشندگان اینستاگرامی، عملا بهطور کامل از چرخه فروش خارج شدند. زیان روزانه کسبوکارهای اینترنتی و شبکههای اجتماعی نیز حدود ۳.۵ هزار میلیارد تومان تخمین زده میشود.